Ngày 02/6/2026, Cục Dự trữ Nhà nước đã ban hành Quyết định số 277/QĐ-CDT về Quy chế quản lý nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp cơ sở (KHCN) của Cục Dự trữ Nhà nước, thay thế Quy chế quản lý nhiệm vụ KHCN ban hành kèm theo Quyết định số 490/QĐ-TCDT ngày 25/6/2018 của Tổng cục Dự trữ Nhà nước.

Hoàn thiện cơ sở pháp lý, đáp ứng yêu cầu thực tiễn quản lý

Sau hơn 7 năm triển khai thực hiện, Quy chế ban hành năm 2018 đã góp phần quan trọng trong việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học phục vụ công tác quản lý, bảo quản hàng dự trữ quốc gia và hiện đại hóa ngành Dự trữ Nhà nước. Tuy nhiên, trong thời gian qua, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về khoa học, công nghệ, ngân sách nhà nước và phân cấp quản lý đã có nhiều thay đổi. Đồng thời, thực tiễn triển khai nhiệm vụ KHCN tại Cục Dự trữ Nhà nước cũng phát sinh một số vướng mắc cần được điều chỉnh, bổ sung để phù hợp với mô hình tổ chức và yêu cầu quản lý hiện nay.

Trên cơ sở rà soát các quy định hiện hành, tiếp thu ý kiến tham gia của các đơn vị, Cục Dự trữ Nhà nước đã xây dựng, hoàn thiện Quy chế mới theo hướng phân định rõ trách nhiệm của từng chủ thể tham gia, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường tính chủ động trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ KHCN và bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn kinh phí ngân sách nhà nước.

Hội thảo Khoa học và Công nghệ tại Cục Dự trữ Nhà nước.

Quy chế gồm 7 Chương, 26 Điều và 19 biểu mẫu hướng dẫn thực hiện, quy định đầy đủ các nội dung từ xây dựng định hướng nghiên cứu khoa học, xây dựng kế hoạch và dự toán ngân sách, phê duyệt giao nhiệm vụ, tổ chức thực hiện, kiểm tra, đánh giá, nghiệm thu kết quả nghiên cứu đến quản lý, công bố và sử dụng kết quả nghiên cứu.

Xây dựng kế hoạch nghiên cứu khoa học theo chu kỳ hằng năm

Một trong những điểm mới quan trọng của Quy chế là sửa đổi quy trình xây dựng danh mục và dự toán ngân sách nhiệm vụ KHCN.

Theo đó, việc xây dựng danh mục và dự toán kinh phí nhiệm vụ KHCN được thực hiện theo kế hoạch hằng năm thay vì xây dựng kế hoạch 3 năm như trước đây. Việc điều chỉnh này nhằm bảo đảm phù hợp với các quy định hiện hành của Luật Ngân sách nhà nước, đồng thời giúp công tác xây dựng kế hoạch nghiên cứu khoa học sát với nhu cầu thực tiễn và khả năng cân đối nguồn lực ngân sách của từng năm. Quy chế quy định rõ trình tự xây dựng danh mục nhiệm vụ KHCN từ khâu đề xuất nhiệm vụ, tổng hợp, lựa chọn, xây dựng hồ sơ đăng ký thực hiện nhiệm vụ, xây dựng dự toán ngân sách đến việc trình phê duyệt danh mục nhiệm vụ và kinh phí thực hiện. Đặc biệt, Quy chế đã bổ sung cơ chế xử lý đối với các nhiệm vụ KHCN đột xuất theo yêu cầu của Cục trưởng. Đây là cơ sở để ngành Dự trữ Nhà nước chủ động nghiên cứu, giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh trong thực tiễn quản lý, bảo quản hàng dự trữ quốc gia và ứng dụng khoa học công nghệ phục vụ nhiệm vụ chính trị của ngành.

Phân định rõ trách nhiệm trong công tác tham mưu, quản lý nhiệm vụ KHCN

Quy chế mới quy định rõ hơn vai trò của Ban Khoa học và Công nghệ bảo quản trong việc chủ trì tổng hợp, tham mưu xây dựng danh mục nhiệm vụ KHCN và dự toán ngân sách hằng năm. Việc xác định rõ chủ thể tham mưu giúp nâng cao trách nhiệm trong quá trình xây dựng kế hoạch nghiên cứu khoa học, đồng thời bảo đảm sự thống nhất trong quản lý và điều hành các nhiệm vụ KHCN của toàn ngành. Bên cạnh đó, Quy chế cũng làm rõ thẩm quyền của Cục trưởng trong việc phê duyệt danh mục nhiệm vụ KHCN, giao nhiệm vụ và điều chỉnh nhiệm vụ KHCN theo quy định phân cấp quản lý hiện hành của Bộ Tài chính.

Công chức Ban Khoa học và Công nghệ bảo quản tham gia nghiên cứu ứng dụng thiết bị chế tạo khí Nitơ trong bảo quản gạo dự trữ quốc gia.

Thống nhất áp dụng phương thức giao trực tiếp nhiệm vụ nghiên cứu

Trên cơ sở đánh giá thực tiễn triển khai công tác nghiên cứu khoa học trong ngành Dự trữ Nhà nước những năm qua, Quy chế mới thống nhất áp dụng phương thức giao trực tiếp đối với các nhiệm vụ KHCN cấp cơ sở. Đây là nội dung được xây dựng trên cơ sở đặc thù của các nhiệm vụ nghiên cứu trong ngành, vốn có tính chuyên sâu, gắn với lĩnh vực dự trữ quốc gia và thường được giao cho các đơn vị có chức năng, nhiệm vụ chuyên môn phù hợp. Việc áp dụng phương thức giao trực tiếp sẽ giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị, nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện và bảo đảm chất lượng các sản phẩm nghiên cứu.

Cùng với đó, Quy chế bổ sung quy định về hồ sơ đăng ký thực hiện nhiệm vụ KHCN, bao gồm đơn đăng ký, thuyết minh nhiệm vụ, lý lịch khoa học của chủ nhiệm và thành viên nghiên cứu, hồ sơ chứng minh năng lực thực hiện nhiệm vụ và các tài liệu liên quan khác. Việc chuẩn hóa hồ sơ giúp nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị và thẩm định nhiệm vụ ngay từ giai đoạn đầu.

Tăng cường hiệu quả quản lý, sử dụng kinh phí nghiên cứu khoa học

Một trong những nội dung được các đơn vị đặc biệt quan tâm là cơ chế quản lý và sử dụng kinh phí thực hiện nhiệm vụ KHCN.

Trên cơ sở tổng kết thực tiễn triển khai Quy chế năm 2018, Quy chế mới đã sửa đổi quy định về tạm ứng, thanh toán và quyết toán kinh phí thực hiện nhiệm vụ KHCN theo hướng tạo thuận lợi hơn cho đơn vị thực hiện nhưng vẫn bảo đảm chặt chẽ, công khai và minh bạch. Theo đó, mức tạm ứng kinh phí lần đầu có thể lên tới 50% tổng kinh phí hợp đồng sau khi hợp đồng được ký kết. Quy định này giúp các đơn vị chủ trì và chủ nhiệm nhiệm vụ có đủ nguồn lực tài chính để triển khai các hoạt động nghiên cứu ngay từ giai đoạn đầu của đề tài.

Bên cạnh đó, Quy chế quy định cụ thể điều kiện tạm ứng các đợt tiếp theo, hồ sơ thanh toán, chứng từ quyết toán và trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình quản lý, sử dụng kinh phí. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, đồng thời hạn chế các sai sót trong công tác thanh quyết toán.

Bổ sung quy trình tự đánh giá và hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu

Nhằm nâng cao chất lượng kết quả nghiên cứu, Quy chế mới đã bổ sung quy định về tự đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ KHCN trước khi đề nghị tổ chức đánh giá, nghiệm thu cấp cơ sở. Theo đó, đơn vị thực hiện có trách nhiệm rà soát, đánh giá mức độ hoàn thành mục tiêu, nội dung nghiên cứu và các sản phẩm khoa học trước khi gửi hồ sơ nghiệm thu. Việc bổ sung bước tự đánh giá không chỉ giúp nâng cao trách nhiệm của đơn vị thực hiện mà còn góp phần nâng cao chất lượng hồ sơ và kết quả nghiên cứu trước khi trình Hội đồng đánh giá nghiệm thu.

Quy chế cũng bổ sung nhiều biểu mẫu mới phục vụ quá trình tổ chức thực hiện và nghiệm thu nhiệm vụ như phiếu nhận xét kết quả nghiên cứu, phiếu đánh giá nghiệm thu, biên bản họp hội đồng, báo cáo tự đánh giá, biên bản thanh lý hợp đồng và các biểu mẫu liên quan khác.

Làm rõ vai trò của Đơn vị thực hiện và Tổ chức chủ trì

Một trong những nội dung sửa đổi quan trọng nhất của Quy chế là làm rõ khái niệm, trách nhiệm và mối quan hệ giữa Đơn vị thực hiện và Tổ chức chủ trì nhiệm vụ KHCN.

Theo Quy chế mới, trường hợp đơn vị được giao thực hiện nhiệm vụ là đơn vị sử dụng dự toán ngân sách nhà nước thì đơn vị đó đồng thời là Tổ chức chủ trì. Trường hợp đơn vị được giao thực hiện là các Ban chuyên môn thuộc Cục nhưng không phải là đơn vị sử dụng dự toán ngân sách nhà nước thì Văn phòng Cục Dự trữ Nhà nước là Tổ chức chủ trì. Quy định này đã giải quyết những vướng mắc phát sinh trong thời gian qua liên quan đến việc xác định đơn vị chủ trì, chủ thể ký hợp đồng nghiên cứu khoa học, quản lý kinh phí và trách nhiệm của các bên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời, Quy chế cũng phân định rõ trách nhiệm của Văn phòng Cục Dự trữ Nhà nước, các Ban chuyên môn, đơn vị sử dụng dự toán ngân sách, chủ nhiệm nhiệm vụ và các tổ chức, cá nhân tham gia nghiên cứu khoa học, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm trong toàn bộ quá trình thực hiện nhiệm vụ KHCN.

Tạo động lực thúc đẩy nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo

Việc ban hành Quy chế quản lý nhiệm vụ KHCN cấp cơ sở mới thể hiện quyết tâm của Cục Dự trữ Nhà nước trong việc tiếp tục đổi mới công tác quản lý khoa học và công nghệ, nâng cao chất lượng các nhiệm vụ nghiên cứu phục vụ hoạt động quản lý nhà nước và thực tiễn ngành Dự trữ Nhà nước.

Với nhiều nội dung được sửa đổi, bổ sung theo hướng rõ trách nhiệm, đơn giản hóa quy trình, tăng cường tính chủ động của các đơn vị và nâng cao hiệu quả sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước, Quy chế mới được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý đồng bộ, thống nhất cho hoạt động nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo trong toàn ngành; góp phần nâng cao chất lượng công tác quản lý, bảo quản hàng dự trữ quốc gia, thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ và đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành Dự trữ Nhà nước trong giai đoạn mới./.